Dranouter
Gelegen op de zuidhelling van de Kemmelberg en de Zwartemolenberg, voornamelijk landbouwgemeente en woongebied voor pendelaars naar het Ieperse.
Geschiedenis
De parochie Dranouter bestond reeds vanaf 1113. Relatieve bloeiperiode van lichte draperie in de eerste helft van de 15de eeuw. In 1568 werd de inboedel van de kerk stukgeslagen door hervormingsgezinden, die tevens de kerken van Reningelst, Loker, Kemmel en Nieuwkerke hadden aangedaan.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd Dranouter volledig vernield. Het dorp werd na de Eerste Wereldoorlog grosso modo wederopgebouwd naar vooroorlogse aanleg.
Les Ancêtres
Lettingstraat / Beukelaarstraat, Dranouter
Om de historische aanwezigheid van de Kelten toch tastbaar te maken werd in 2021 een tijdelijke (ondertussen verdwenen) land art installatie ‘Les Ancètres’ opgericht, juist ten noorden van De Kleine Mote. Jean Louis Muller vlocht er met wilgentenen metershoge voorstellingen van vuurstenen werktuigen, menhirs en as-pinnen.
Kruiken en munten uit de de Romeinse periode bewijzen dat die bewoning niet stopte met de Kelten. De oudste benaming Drawenoltra is waarschijnlijk afgeleid van een persoonsnaam en het woord altare of altaar.
Klankmakerij
Dikkebusstraat 234, Dranouter +32 (0)57 44 69 33.
Een ideale uitstap voor (groot)ouders met kinderen, familie- en vriendengroepen. Een bezoek aan De Klankmakerij duurt anderhalf à twee uur.
Indoor attractie waar spelletjesfanaten en muziekliefhebbers aan de hand van doe-opdrachten en klankspelen met elkaar in competitie gaan. Over (folk)muziek, artiesten, festivals, instrumenten & meer.
https://www.deklankmakerij.be/
Barry Bromley Classic Firearms Museum
Godtschalckstraat 36, 8951 Dranouter +32 (0)57 48 77 02
Privé museum (Barry Bromley and Debbie Swift), enkel op afspraak.
Unieke collectie van (voornamelijk) Britse militaire vuurwapens en munitie over de periode 1800 tot 1918.
Expo en Debs Tea Garden (met echte Engelse thee) is open op zaterdag en zondag 10:00-18:00.
Calvariekruis
Zwarte Molenstraat / Kauwakkerstraat, Dranouter.
Op de Walletjes (Zwarte Molen) werd (op initiatief van E.H. Lootens, de toenmalige pastoor van Dranouter) in 1909 een Calvariekruis geplaatst als herdenking aan ‘de drie martelaren van Reningelst’: drie priesters (eigenlijk twee priesters en een koster) die tijdens de beeldenstorm werden omgebracht door de bosgeuzen onder leiding van Jan Camerlynck.
De lichamen van de drie priesters werden enkele dagen na de moord gevonden en begraven in de kerk van Reningelst. Hun stoffelijke resten werden er bij toeval teruggevonden bij het leggen van een nieuwe vloer op 23 april 1923.
Processie
Sinds 1909 is er op de 3de zondag van september jaarlijks een bedevaart vanuit de kerk van Dranouter naar het calvariekruis, ter nagedachtenis van de drie martelaren van Reningelst.
Herdenkingstekens
Op de plaats van de moord, iets verder dan het Calvariekruis (bij de Eikelstraat in Nieuwkerke) werd in 1928 de Kruistombe opgericht.
Glasramen in de kerk van Nieuwkerke (door Camille Wybo, 1924)
een wandtapijt in de kerk van Dranouter (in 1947 gemaakt door Peter Soenen, een missionaris van Scheut)
en een marmeren platen van de 17e-eeuwse doopvont in de Sint-Vedastuskerk te Reningelst herinneren eveneens aan de moord op de geestelijken.
Monument Karel Pavlik
Lettingstraat 40, 8951 Dranouter (Heuvelland)
Op 5 mei 1942 startte operatie Circus 157, de codenaam voor de geallieerde luchtaanval op Rijsel (Lille).
Rond 15:30 barstte boven Heuvelland een luchtgevecht los tussen de Britse Spitfire’s die de bommenwerpers escorteerden en een groepje Duitse Focke-Wulf Fw 190 jachtvliegtuigen.
Vijf geallieerde piloten kwamen bij dit gevecht om het leven.
Het toestel van Karel Pavlik boort zich in de flank van de Monteberg, 7 meter diep.
De piloot was in het hoofd geraakt en waarschijnlijk al dood voor het toestel neerstortte. Na de oorlog werd de Spitfire opgegraven en het lichaam, nog altijd in de cockpit, geborgen. De Tsjech Karel Pavlik ligt nu begraven op het Ypres Town Cemetery Extension (Zonnebeekseweg, Ieper).
In Nieuwkerke viel Sergeant Ribout ter pletter (hij sprong nog uit zijn toestel maar zijn valscherm was defect). Stacey Jones stortte boven de Provense wijk Couthof neer.
Baudouin de Hemptinne, de Belgische flight commander, werd door een kogel in de rug getroffen maar kon nog landen in het gehucht “De Wulf”, waar hij aan zijn verwondingen bezwijkt. Hij wordt geëerd op het monument der gesneuvelden op het dorpsplein van Dranouter; aan restaurant ‘t Sparhof, de buurt waar hij landde, hangt een gedenkplaat.
Sinds 1973 vindt er elk jaar, op 5 mei, een herdenking plaats: een bloemenhulde aan het monument en een fly over.
Petrus Plancius
De ‘markt’ in Dranouter heet Planciusplein. Waar komt die vreemde naam vandaan?
Dranouter is de geboorteplaats van de geleerde Pieter Platevoet (1552-1622), genaamd Petrus Plancius. Vermaard astronoom, cartograaf, geograaf, bewindhebber en mede-oprichter van de Vereenigde Oostindische Compagnie, theoloog en fanatiek predikant in de (Calvinistische) Nederduitse Gereformeerde Kerk te Brussel, in 1585 omwille van zijn geloofsovertuigingen uitgeweken naar Amsterdam.
Vermoedelijk nam hij bij zijn vlucht uit Brussel toen nog geheime Portugese zeekaarten mee die hij later in Amsterdam als een van de bekendste kaartenmakers zou publiceren.
Het was Plancius die de VOC overtuigde om Henry Hudson (een Engelse zeevaarder en poolonderzoeker) in 1609 op ontdekkingstocht te sturen naar wat nu New York Bay wordt genoemd wordt. De bedoeling was om een nieuwe doorgang naar China te vinden, Plancius meende dat het mogelijk was om naar Oost-Indië te zeilen via de Noordpool. Hudson vond die doorgang niet maar bracht een enthousiast verslag over de mogelijkheden tot jacht op walvissen en tot handel in bont en tabak met inheemsen.
En zo ligt Plancius aan de basis van de stichting van Nieuw-Amsterdam (nu New York) in 1612. Hij was trouwens niet de enige Vlaming die hierbij betrokken was: Emanuel Van Meteren (Nederlands ambassadeur in Engeland) wierf Hudson aan en aan Hudsons expeditie namen minstens drie Vlamingen deel. Govert Lockermans, de succesrijkste handelaar van Nieuw Nederland, was van Turnhout. De burgemeester van Nieuw Amsterdam, Willem Beeckman was van Deinze.
Tot aan zijn dood was Plancius als een van de vertalers Latijn-Nederlands betrokken bij de Statenvertaling. Plancius is begraven op het kerkhof bij de Zuiderkerk in Amsterdam, hij weigerde om hygiënische redenen als “rijke stinkerd” in de kerk zelf begraven te worden en was daarmee zijn tijd ver vooruit.
Oorlogskerkhoven Dranouter
- Dranoutre Military Cemetery, Victoriastraat
- Dranouter Churchyard, Planciusplein